La Braña de Sousas constitúi ún de los conxuntos etnográficos más representativos del conceyu de Somiedo y un exemplu destacáu de la cultura pastoril d'alta montaña nel occidente asturianu. Asitiada a más de 1.500 metros d’altitú, nun circu d’orixe glaciar arrodiáu de relieves suaves y pastizales d’altura, la braña caltién una notable concentración de construcciones tradicionales venceyaes al aprovechamientu braniegu del ganáu.

L'enclave ta formáu por una ventena de corrosedificaciones circulares de piedra con cubierta vexetal o de llábanes, diseñaes pa soportar les dures condiciones climátiques de la montaña. Estes estructures sirvíen de refuxu a los pastores —los brañeiros— mientres los meses de branu, cuando’l ganáu xubía a los puertos p'aprovechar los pastos frescos. En munchos casos, les construcciones organizábense en pareyes: una destinada al allugamientu humanu y otra al abellugu del ganáu o almacenamientu de preseos.

La Braña de Sousas non solo reflexa un modelu arquitéctonicu adaptáu al entornu, sinón tamién una forma d’organización económica y social basada na treshumancia de curtiu percorríu. Mientres xeneraciones, les families de los pueblos del valle treslladaron les sos reses a estes altures nos meses cálidos, calteniendo un sistema productivu que combinaba ganadería, ellaboración artesanal de productos llácteos y xestión comunal del territoriu.

El paisaxe qu'arrodia la braña refuerza’l so valor patrimonial. L’enclave asitiase nel interior del Parque Natural de Somiedo, un espaciu protexíu reconocíu pola so biodiversidá y pola pervivencia d’usos tradicionales compatibles cola conservación ambiental. La integración visual de los corros na pradera, cola piedra fundiéndose col terrén y les cubiertes vexetales mimetizaes col entornu, constitúi una de les imáxenes más icóniques de la montaña somedana.

L’accesu habitual realízase dende la localidá de Val.le del L.lago, al traviés d’un percorríu señalizáu de senderismu de pequeñu percorríu (PR-AS-16.1) d’unos 3 quilómetros de llargor y dificultá baxa, que permite esfrutar de montes d’ablanos, castañeos y fayes, amás d’amplies vistas del paisaxe hasta llegar a la braña.