Asitiada sobre una llomba que domina’l valle del ríu L.lena, nel conceyu de L.lena, Santa Cristina de Lena ye ún de los templos más singulares y meyor calteníos del prerrománicu asturianu. La so silueta sobria, perfectamente integrada nel paisaxe montascosu, tresmite una sensación d’equilibriu y recoyimientu que la convierte nun llugar únicu.
La so hestoria
La ilesia de Santa Cristina de L.lena foi construyida a mediaos del sieglu IX, nel contestu del esplendor artísticu del Reinu d’Asturies. Anque nun se caltién el documentu fundacional, la mayoría de los estudios asítienla alredor del añu 850, probablemente mientres el reináu de Ramiro I o en feches mui próximes. El so estilu y les sos soluciones arquitectóniques vincúlense col llamáu periodu ramirense, una etapa clave na consolidación d’un llinguaxe artísticu propiu que combinaba herencies visigodes, tradición paleocristiana ya influencies orientales reinterpretaes nel norte peninsular.
El so allugamientu, sobre una llomba que domina’l valle del ríu L.lena y cerca d’antigües víes de comunicación ente la Meseta y la mariña cantábrica, suxere que, amás de templu relixosu, pudo desempeñar una función simbólica y territorial dientro del nuevu reinu asturianu. A lo llargo de los sieglos sufrió transformaciones y reparaciones, especialmente tres el deterioru esperimentáu na Edá Moderna. Nel sieglu XIX entamáronse importantes obres de restauración que modificaron parcialmente la so cubierta, y nel sieglu XX realizáronse nueves intervenciones destinaes a consolidar la estructura y recuperar, na midida de lo posible, la so configuración orixinal.
El reconocimientu internacional llegó en 1985, cuando foi incluyida pola UNESCO dientro del conxuntu de Monumentos d'Uviéu y del Reinu d'Asturies, lo que punxo de relieve la so relevancia como una de les manifestaciones más singulares del prerrománicu européu. Dende entós, Santa Cristina de L.lena non solo ye considerada una pieza fundamental pa entender l’arquiteutura altomedieval, sinón tamién un testimoniu esceicional del desenvolvimientu cultural y políticu del Reinu d’Asturies nel sieglu IX.
Arquitectura y elementos destacaos
Santa Cristina de L.lena presenta una planta rectangular con un únicu espaciu cubiertu por bóveda de cañón. L’elementu más singular del templu ye la iconostasis, una especie de cancel pétreu formáu por trés arcos sobre columnes que separa’l presbiteriu del restu del espaciu. Esti recursu arquitectónicu ye escepcional nel arte occidental y revela influencies visigodes y orientales. Tamién destaquen les celosíes de piedra finamente tallaes, que filtren la lluz natural creando un ambiente íntimu y espiritual. La construcción con sillares bien trabayaos demuestra’l altu nivel técnicu algamáu polos talleres asturianos del sieglu IX.
Un símbolu del arte asturianu
Magar del so tamañu reducíu, Santa Cristina de L.lena ta considerada una de les obres más refinaes del prerrománicu asturianu. El so escepcional estáu de conservación y l’espectacular entornu natural nel que s’asitia conviértenla nuna visita imprescindible pa quien deseye comprender la hestoria y la identidá cultural d’Asturies.