Somiedo ye ún d'esos llugares nos que naturaleza y cultura formen parte del mesmu paisaxe. El conceyu, íntegramente incluyíu nel Parque Natural de Somiedo, foi'l primeru de Asturies en recibir esta figura de protección, en 1988, y dende l'añu 2000 ye tamién Reserva de la Biosfera. Los sos cuatro grandes valles, los sos montes, llagos, viesques y brañes constrúin un territoriu onde inda resulta fácil reconocer la relación histórica ente les comunidaes locales y el mediu que les arrodia. Ente toles posibilidaes qu'ufierta, hai trés llugares que dexen averase especialmente bien a esa identidá: los Llagos de Saliencia, la braña de La Pornacal y l'Ecomuséu de Somiedu, faciendo, d'esta manera, un percorríu per trés de los espacios imprescindibles si visites esti conceyu asturianu.
Los Llagos de Saliencia
Los Llagos de Saliencia formen ún de los paisaxes de montaña más reconocibles de Somiedo y ún de los principales conxuntos llacustres del Cordal Cantábricu. El percorríu dexa conocer dellos llagos d'orixe glaciar, ente ellos La Cueva, Calabazosa —tamién conocíu como Lago Negru— y Cerveriz, amás de la llaguna de La Mina. El camín traviesa un territoriu d'altu monte nel que los llagos apaecen arrodiaos de praderíes, cumes y fasteres que caltienen les buelgues del modeláu glaciar. Más allá de la guapura del paisaxe, la ruta dexa entender la dimensión xeográfica de Somiedu: un territoriu marcáu por grandes desniveles y por una sucesión de valles y montes que condicionaron históricamente la forma de vida de los sos habitantes. La ruta circular pelos llagos constitúi una de les meyores formes de conocer esti espaciu, anque convién preparar primeramente'l percorríu y tener en cuenta les condiciones meteorolóxiques.
La braña de La Pornacal
La Pornacal ye probablemente la imaxe que meyor representa l'arquitectura tradicional de Somiedu. Asitiada nel valle de Pigüeña y accesible a pie dende Villar de Vildas, esta braña axunta alredor d'una trentena de construcciones colos sos característicos teitos, cabanes de piedra cubiertes con escoba que mientres xeneraciones tuvieron vinculaes al aprovechamientu ganaderu del monte. El conxuntu organízase en dellos barrios y conserva una de les mayores concentraciones de teitos de Somiedo, convirtiéndose nun testimoniu escepcional de la forma en que les comunidaes locales organizaron el pastoréu y l'usu estacional de los terrenos altos. Llegar hasta La Pornacal supón, por tanto, muncho más qu'algamar un guapu enclave de monte: ye percorrer un paisaxe construyío mientres sieglos pola actividá ganadera y conocer una arquitectura perfectamente afecha a les condiciones de la redolada.
Ecomuséu de Somiedo
L'Ecomuséu de Somiedo ufierta una manera diferente de descubrir el conceyu, esta vegada al traviés de la vida cotidiana de los sos habitantes. L'espaciu axunta y caltién elementos rellacionaos colos antiguos oficios, la ganadería, l'agricultura y les formes de vida tradicionales del monte somedanu, amosando cómo les persones tuvieron qu'adaptase mientres xeneraciones a un territoriu marcáu pol relieve y el clima. La visita ayuda a entender el significáu de munches de les construcciones y paisaxes qu'apaecen dempués al percorrer Somiedo, dende les cases tradicionales hasta les brañes y los caminos utilizaos pal ganáu. Más qu'un muséu convencional, funciona como una ventana a una manera de vida que mientres sieglos tuvo estrechamente amestáu al aprovechamientu de los recursos naturales. Ye, poro, una bona parada pa completar la visita a los Llagos de Saliencia y La Pornacal y descubrir la dimensión humana qu'esiste detrás del paisaxe de Somiedo.