Santu Adrianu, nos Valles del Trubia, ye un conceyu imprescindible si visites Asturies. En pocu más de venti quilómetros cuadraos conviven un templu prerrománicu de primer nivel, ún de los escobios más conocíos d'Asturies y una de les víes verdes más populares de la rexón. La proximidá ente estos llugares dexa descubrir bona parte de la esencia del conceyu nuna mesma visita, combinando historia, naturaleza y pequeñes localidaes rurales. Si hubiera qu'escoyer trés llugares imprescindibles pa conocer Santu Adrianu, estos seríen los que meyor resumen la personalidá d'esti territoriu.
Ilesia prerrománica de Santu Adrianu de Tuñón
La primer parada pue asitiase en Tuñón, onde s'atopa la ilesia prerrománica de Santo Adriano, ún de los grandes exemplos del arte altomedieval asturianu. El templu foi consagráu nel añu 891 mientres el reináu d'Alfonso III y formó parte d'un antiguu conxuntu monásticu del que güei apenes queden muertes. Declarada Monumentu Nacional en 1931, caltién elementos arquitectónicos de gran interés y, especialmente, restos de pintura mural nel so interior. La so presencia nesti pequeñu núcleu rural dexa averase a una parte fundamental de la historia d'Asturies y entender la importancia que tuvieron estos valles mientres l'Alta Edá Media. La visita a Tuñón complétase amás col paisaxe del valle del Trubia, qu'arrodia'l templu y ayuda a entender la estrecha relación ente patrimoniu y territoriu que caracteriza a Santu Adrianu.
Escobiu de Les Xanes
El segundu imprescindible ye ún de los grandes espacios naturales del conceyu: l'Escobiu de les Xanes. La ruta parte de Villanueva y adiéntrase nuna estrecha foz caliar al traviés d'un senderu que, en dellos tramos, escurre lliteralmente escaváu na roca. El camín foi construyíu orixinalmente pa comunicar los pueblos de Pedroveya, La Rebollá y Dosango col valle del Trubia, pero col pasu del tiempu convirtióse nún de los percorríos de monte más populares d'Asturies. El paisaxe camuda a midida que s'avanza ente parés verticales, viesca y pequeñes corrientes d'agua, mientres el senderu gana altor sobre'l valle. El conxuntu ta declaráu Monumentu Natural y ufierta una de les meyores maneres de descubrir la naturaleza de Santo Adriano a pie, nun percorríu onde la xeoloxía tien tanto protagonismu como la vexetación.
Sienda del Osu y Villanueva
El tercer gran encantu ye la Sienda del Osu, una antigua vía ferroviaria minera reconvertida n'itinerariu piatonal y cicloturista. El tramu que traviesa Santu Adrianu dexa percorrer el valle del Trubia siguiendo'l trazáu del antiguu ferrocarril, ente túneles, zones montiegues y pequeñes localidaes. Ún de los puntos de referencia ye Villanueva, capital del conceyu, onde'l percorríu pasa xuntu al ríu y dexa averase al so patrimoniu tradicional y a la so ponte medieval. La Sienda del Osu ye, amás, una forma cenciella de descubrir el paisaxe ensin necesidá d'encarar grandes desniveles, polo que resulta afecha pa una visita familiar o pa combinala con otros puntos d'interés del conceyu. Percorrer esti antiguu trazáu ferroviariu dexa entender tamién la tresformación d'un territoriu marcáu mientres décades poles comunicaciones y l'actividá minera, güei convertíu nún de los principales corredores turísticos de los Valles del Trubia.
