Enriqueta Gonzalez Rubin (Ribeseya)
Enriqueta Gonzalez Rubin ye la primer novelista n’asturianu y una de les meyores escritores nesta llingua. Sicasi, anque fuera una muyer pionera, la so reconocencia n’Asturies nun se producio hasta va pocu tiempu. La escritora, que nacio en Ribeseya, tien agora una ruta nel so conceyu de nacencia que percuerre los pasos de la ribeseyana, que nacio nel 1832 en Santianes del Agua, tierra de molinos.
El percorriu de la ruta entama nesti pueblu y trescurre pelos llugares que pasiaba Enriqueta, como la casa onde nacio, un edificiu desaniciau onde la so hermana daba clases, ente otros, y que s’allarga pela llocalida y los sos alredores mientres cinco quilometros. Lo mas llamador de la ruta ye que ta construyida a partir de la hestoria que la novelista cunta nun testu publicau nel periodicu «El Faro Asturiano», onde espublizaba una novela por entregues. La hestoria na que ta basada llamase «Escursion a la montana» y ehi remata la ruta, a los pies del Mofrechu. Nun hai manera meyor pa conocer los llugares de les hestories d’Enriqueta qu’averandose a Ribeseya y facer esta ruta tan prestosa.
Rosario Acuna (Xixon)
Rosario Acuna foi una escritora, pensadora y periodista madrilana, pero que paso los anos ultimos de la so vida na villa de Xixon. Ta considerada una de les vanguardistes na reclamacion de derechos d’igualda de les muyeres y de les persones discriminaes en xeneral, polo que la so figura foi polemica nel so tiempu.
Como nun podia ser d’otra manera, la escritora tien una ruta per Xixon qu’entama na sablera de San Llorienzo y percuerre la costa hasta llegar a La Providencia onde realmente ta la esencia de la ruta. Rosario Acuna treslladose en 1909 a esti llugar, onde construyo la so casa no cimero d’un cantil col sofitu del Ateneu Obreru de Xixon. Ehi, vamos poder ver la so casa, onde vivio mientres unos anos y onde fino, amas de los territorios de tola redolada onde pasaba’l tiempu la pensadora y dende onde nun aparo de crear polemica ente les clases sociales altes, con critiques a la relixon y delles otres que llegaron a promover fuelgues. La ruta tien un llargor de 7 quilometros (3,5 d’ida y vuelta) y con ella vas poder conocer paisaxes idilicos pelos que pasiaba l’autora.
Nene Losada (Valdes)
Carmen Losada Rico, mas conocida como Nene Losada, foi una poeta valdesana qu’escribia n’asturianu occidental, componiendo una obra que recueye de bona manera la lliteratura oral de la zona. La so vida trescurrio per dellos llugares del conceyu Valdes y por eso queremos que visualiceis les hestories de les sos poemes al travies d’una ruta per esti conceyu.
El percorriu d’esta ruta entama, como nun podia ser d’otra manera, en L.luarca, villa onde nacio y onde vamos conocer seis llugares: la casa de la cai Caleros, onde nacio la poeta; la ilesia de Santa Eulalia, el puertu, la sablera, el paseu del Pilarin y La Fonte’l Bruxu. Depues, tamien se puen visitar otros llugares como’l campu de San Timoteu. Sicasi, la so vida tamien diba trescurrir en San Fliz (Trevias), onde aporto tras la muerte de so pa. Elli y na redolada tan los llugares que Nene reflexo na so obra, en sitios como Argumosu, L.lagu y Meras, Brieves o Trevias y onde podemos facenos una idea del mundu qu’arrodiaba a la poeta. Esta ruta tien delles paraes, pero cada requexu del conceyu guarda una parte de la obra de Nene Losada que nun pues perder.
¿Que sabes de les muyeres d'Asturies?
Les muyeres asturianes son les grandes escaecies de la nuesa hestoria. Con esti cuestionariu tienes la oportunida de demostrar los tos conocimientos sobre estes figueres hestoriques.
1. ¿Por que ye conocida Anita Sirgo? a) Por participar na Fuelgona del 62. b) Por ser una cientifica de prestixu internacional. c) Por fundar el «Club de Guisanderes d’Asturies». d) Por morrer na Revolucion d’Ochobre de 1934.
2. ¿En que anu tuvo llugar la iniciativa «El tren de la lliberta» escontra la reforma de la llei del albuertu de Gallardon? a) 2018. b) 2014. c) 1999. d) 2005.
3. ¿Que historica feminista recibio’l Premiu Princesa d’Asturies nel anu 2021? a) Virginia Woolf. b) Angela Davis. c) Betty Friedan. d) Gloria Steinem.
4. ¿En que anu se fundo l’Asociacion Feminista d’Asturies (AFA)? a) 1982. b) 1898. c) 1976. d) 1954.
5. ¿Cuantes asistentes hubo na multitudinaria manifestacion del 8M de 2018 en Xixon? a) 100.000. b) 20.000. c) 15.000. d) 45.000.
6. ¿Quien foi la primer diputada por Asturies de la democracia? a) Dolores Ibarruri. b) Maria Luisa Carcedo. c) Sofia Castanon. d) Ludivina Garcia Arias.
7. ¿En que disciplina olimpica gano la medaya d’oru Angela Pumariega? a) Natacion artistica. b) Badminton. c) Vela. d) Tiru con arcu.
8. ¿Quien foi la primer muyer en recibir el Premiu Principe d’Asturies? a) Montserrat Caballe. b) Maria Zambrano. c) Jane Goodall. d) Carmen Martin Gaite.
9. ¿Cualu foi’l primer Gobiernu paritariu d’Asturies? a) 2007. b) 2017. c) 2003. d) 2019.
10. ¿En que mina s’atoparon rexistros de muyeres mineres del anu 1835? a) Nicolasa. b) Arnau. c) Maria Luisa. d) Soton.


